هفته نامه سلامت   |   اخبار صفحه ۱۵   |   09 تیر 1397   |   لینک خبر:   salamat.ir/d11037

بسیاری از بیماری‌ها در سنین بالا ممکن است باعث ایجاد ناراحتی در قفسه‌سینه شوند و علائم ممکن است آنقدر شدید باشد که شما را مجبور کنند به بیمارستان بروید. در واقع یکی از علل شایع مراجعه سالمندان به بخش اورژانس بیمارستان‌ها درد قفسه‌سینه است.
درد قفسه‌سینه ممکن است این نگرانی را در شما ایجاد کند که دچار حمله قلبی شده باشید که در آن جریان خون به عضله قلب معمولا به علت ایجاد لخته در شریان‌ باریک‌شده متوقف می‌شود.
علائم معمول حمله قلبی شامل احساس فشار یا سنگینی روی قفسه‌سینه، سیاهی رفتن چشم‌ها و درد در شانه، بازو، گردن، فک یا پشت است.
با این حال حمله قلبی در سالمندان ممکن است با این علائم معمول رخ ندهد. در سالمندان دچار بیماری‌های دیگر مانند دیابت گاهی حمله قلبی با علامت کلاسیک درد فشاردهنده و له‌کننده قفسه‌سینه بروز نمی‌کند. در این گروه سنی ممکن است حمله قلبی با تهوع، استفراغ، تنگی‌نفس یا خستگی و به طور ناگهانی بروز ‌کند و علت دیگری برای آن یافت نمی‌شود.
علل دیگر درد قفسه‌سینه
از طرف دیگر درد قفسه‌سینه ممکن است ناشی از حمله قلبی نباشد و بیماری‌های دیگری باعث درد شده باشند.
برخی از شایع‌ترین علل درد قفسه‌سینه:
- آنژین (درد قلبی) پایدار: این عارضه هنگامی رخ می‌دهد که میزان جریان خون اکسیژن‌دار به عضله قلب در شریان‌های تنگ‌شده به علت پلاک‌های چربی به آهستگی کاهش می‌یابد. این کاهش خونرسانی به عضله قلب باعث درد قفسه‌سینه می‌شود که شبیه حمله قلبی است، اما در این عارضه مرگ سلول‌های عضله قلب رخ نمی‌دهد. آنژین شایع‌تر از حمله‌های قلبی واقعی است و گاهی با گذر ماه‌ها بدتر می‌شود. البته آنژین یا درد قلبی که شدت آن افزایش می‌یابد (آنژین ناپایدار) ممکن است نشانه‌ای از قریب‌الوقوع بودن حمله قلبی باشد.
- پریکاردیت: پریکاردیت به معنای التهاب پریکاردیوم (کیسه محافظی که دور قلب را می‌گیرد)‌ است و ممکن است به علت عفونت، جراحت، درمان سرطان یا واکنش دارویی رخ دهد.
- سوزش سردل: گاهی اسید معده به مری- لوله‌ای که دهان شما را به معده متصل می‌کند-بازمی‌گردد. در این حالت ممکن است دردی حاد، شدید یا سوزنده در قفسه‌سینه حس کنید، همچنین حس ترشی در دهانتان داشته باشید و دچار گلودرد و سرفه شوید.
- آمبولی ریوی: این عارضه هنگامی رخ می‌دهد که لخته خونی که در قسمت دیگری از بدن (معمولا وریدهای عمقی پا) تشکیل شده، از جای خود کنده ‌شده و از راه گردش خون وارد ریه می‌شود. این عارضه می‌تواند مرگبار باشد. علائم این عارضه شامل درد یا ناراحتی در قفسه‌سینه که با تنفس عمیق بدتر می‌شود، اشکال در تنفس، سرفه و بالا آوردن خون، ضربان سریع قلب، سیاهی رفتن ناگهانی چشم‌ها و غش کردن است.
- سایر مشکلات ریوی: درد حاد و شدید قفسه‌سینه ممکن است در بیماری‌های دیگر ریه هم بروز کند، ازجمله ذات‌الریه، برونشیت، آسم، پنوموتوراکس (در این عارضه ایجاد سوراخی در بافت ریه باعث راه یافتن هوا در فاصله ریه و قفسه‌سینه می‌شود و در سیگاری‌ها شایع‌تر است.)
- حمله وحشت‌زدگی: درد حاد قفسه‌سینه (همراه با تنگی نفس، تپش قلب و سیاهی رفتن چشم‌ها) ممکن است هنگام حمله وحشت‌زدگی؛ یعنی تجربه موج ناگهانی اضطراب هم رخ دهد. در این مورد درد قفسه‌سینه معمولا زیاد طول نمی‌کشد.
- التهاب غضروف دنده (کوستوکندریت): جراحت ناشی از فشار بیش‌ازحد در ورزش‌ها یا بلند کردن اجسام سنگین ممکن است قفسه‌سینه را در محل اتصال غضروفی دنده‌ها به استخوان جناغ ملتهب کند. نتیجه آن حس دردی حاد در قفسه‌سینه است که با گذر زمان و استراحت بهبود پیدا می‌کند.
چه زمانی باید کمک خواست؟
اگر دچار درد ناگهانی و شدید قفسه‌سینه شدید، بدون تاخیر با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. اگر با مطب پزشکتان تماس بگیرید، او نیز همین توصیه را به شما خواهد کرد.
البته برای هر درد قفسه‌سینه‌ای لازم نیست با اورژانس تماس بگیرید. اگر درد قفسه‌سینه‌تان برای ماه‌ها ادامه دارد، احتمالا بهتر است برای معاینه به مطب پزشکتان مراجعه کنید. اگر در این مورد مطمئن نیستید، با پزشکتان تماس بگیرید و نظر او را جویا شوید.
دلایل متفاوتی ممکن است باعث تاخیر بیمار در کمک خواستن باشد:
- من هنوز خیلی جوان هستم: حتی افراد در دهه ۲۰ زندگی ممکن است دچار حمله قلبی شوند.
- وضع بدنی من خوب است و سابقه بیماری قلبی ندارم: حمله قلبی ممکن است نخستین نشانه بیماری قلبی باشد.
- خانواده‌ام مراقب من هستند: به خاطر خانواده‌تان هم که شده، بهتر است سریع‌تر خودتان را به بیمارستان برسانید.
- نمی‌خواهم سربار دیگران باشم: اگر به موقع به اورژانس مراجعه نکنید، ممکن است دچار نارسایی پیشرفته قلبی شوید و بیشتر احتمال دارد سربار دیگران شوید. همچنین ممکن است فوت کنید.
در مجموع باید توجه کنید درد قفسه‌سینه شایع است و در اغلب موارد علت آن حمله قلبی نیست اما همیشه باید مراقب باشید که علت درد قفسه‌سینه‌تان عارضه‌ای بالقوه مرگبار مانند حمله قلبی نباشد.
دکتر علی ملائکه
تفاوت حمله قلبی و ایست قلبی
حمله قلبی اصولا مربوط به اختلال خونرسانی به عضله قلب است، اما ایست قلبی مربوط به مشکل الکتریکی قلب است که باعث تپش قلب می‌شود.
ایست قلبی هنگامی رخ می‌دهد که اختلالی در سیستم الکتریکی قلب رخ دهد و قلب با سرعت بسیار زیاد و به‌طور نامنظم ضربان داشته باشد یا به‌طورکلی ضربان آن متوقف شود. در چنین وضعیتی با توقف خونرسانی به مغز، ریه‌ها و سایر اندام‌ها، فرد دچار خفقان ‌شده یا تنفسش قطع می‌شود و در طول چند ثانیه هوشیاری‌اش را از دست می‌دهد.
توجه داشته باشید گرچه حمله قلبی علت شایع ایست قلبی است اما اغلب حمله‌های قلبی به ایست قلبی منتهی نمی‌شود. در مقابل عوامل دیگر به‌جز حمله قلبی هم می‌توانند ایست قلبی ایجاد کنند، ازجمله نارسایی قلبی، آمبولی ریوی (وارد شدن لخته جداشده از راه رگ‌ها به ریه)، عدم تعادل شدید میزان پتاسیم و سایر مواد معدنی در خون، مصرف بیش‌ازحد مواد مخدر یا وارد آمدن ضربه به قفسه‌سینه.
چطور علائمتان را برای پزشکتان توضیح دهید؟
جهت کمک به پزشکتان برای تشخیص درد قفسه‌سینه، باید بتوانید به این پرسش‌ها پاسخ دهید:
- درد چه وقت شروع می‌شود و چه مدت طول می‌کشد؟
- آیا درد شبیه این درد را قبلا تجربه کرده‌اید؟
- آیا به نظر می‌رسد عاملی (فعالیت جسمی یا عصبانیت) باعث بروز درد شده است؟ آیا کاری برای تسکین دردتان انجام داده‌اید؟
- آیا همراه با درد، احساس سرگیجه (سیاهی رفتن چشم‌ها)، تهوع، تنگی نفس یا تعریق ناگهانی دارید؟
- دردتان چطور حس می‌شود؛ حاد و تیرکشنده؟ فشارنده؟ سوزنده؟
- درد را در کجا حس می‌کنید؛ در میانه قفسه‌سینه؟ در یک طرف قفسه‌سینه؟
- آیا درد به جایی مانند گردن، بازو یا پشت تیر می‌کشد؟
نشانه‌های هشداردهنده حمله قلبی
درد قفسه‌سینه ممکن است تنها یکی از نشانه‌های قریب‌الوقوع بودن حمله قلبی باشد. اگر هر یک از این نشانه‌ها یا چند تا از آنها در شما یا نزدیکانتان بروز کرد، بدون تاخیر با اورژانس تماس بگیرید:
- احساس فشار، سنگینی، پری، سوزش یا درد در میانه قفسه‌سینه
- درد، بی‌حسی، زق‌زق کردن، سوزن‌سوزن شدن یا سایر حس‌های آزاردهنده در یک یا هر دو بازو، پشت، گردن، فک و معده (شکل یک)
- تنگی نفس
- تهوع یا استفراغ ناگهانی
- سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم
- خستگی غیرمعمول
- عرق سرد یا گرگرفتگی
- احساس سنگینی، ضعف یا درد در یک یا هر دو بازو
حمله قلبی یا نه؟
سوال مهم این است که درد قفسه‌سینه شما ناشی از حمله قلبی است یا نه؟ این جدول می‌تواند شما را در این زمینه راهنمایی کند.
احتمال بیشتری دارد حمله قلبی باشد احتمال کمتری دارد حمله قلبی باشد
حس درد یا فشار، سنگینی یا سوزنده بودن درد حاد یا نافذی که با نفس کشیدن یا سرفه بروز می‌کند.
شروع تدریجی درد در طول چند دقیقه درد ناگهانی نافذی که فقط چند ثانیه طول‌ می‌کشد.
حس درد در یک منقطه منتشر ازجمله درد مداوم در میانه قفسه‌سینه دردی که به‌طور واضح در یک طرف یدن حس می‌شود.
دردی که به بازوی چپ، گردن، فک یا پشت تیر می‌کشد. دردی که در یک منطقه کوچک متمرکز است.
درد یا فشاری که با نشانه‌های دیگری مانند تنگی نفس، عرق سرد یا تهوع ناگهانی همراه است. دردی که ساعت‌های بسیار یا روزها طول می‌کشد و با علائم دیگر همراه نیست.
درد یا فشاری که هنگام فعالیت جسمی یا استرس عاطفی رخ می‌دهد (حمله قلبی) یا هنگام استراحت بروز می‌کند (آنژین ناپایدار) دردی که با لمس و فشار آوردن روی قفسه‌سینه یا حرکت اندام‌های بدن بروز می‌کند.