هفته نامه سلامت   |   اخبار صفحه ۲۸   |   21 بهمن 1396   |   لینک خبر:   salamat.ir/d10150

سکته مغزی دومین دلیل مرگ و میر در ایران است و هر روز 300 نفر به این دلیل جان خود را از دست می‌دهند. البته سن بروز سکته مغزی در ایران 10 سال پایین‌تر از کشور‌های توسعه‌یافته است. افرادی که دیابت دارند 4-2 برابر بیشتر از افراد غیردیابتی در معرض این بیماری‌اند و این در حالی است که مصرف روزانه 5 واحد میوه و سبزیجات می‌تواند احتمال بروز سکته مغزی را 30 درصد کاهش دهد. چاقی، فشارخون بالا، کم‌تحرکی، مصرف الکل، آریتمی‌های قلبی، چربی‌خون بالا و... همگی از دلایل ابتلا به سکته مغزی هستند. مهمان «میزگرد تغذیه» این هفته ما نیز یک بار از دام این خطر گریخته‌ و به دنبال این موضوع با کاهش وزن سعی کرده‌ عوامل خطر را از خود دور کند. اگر مشتاق‌اید در این رابطه بیشتر بدانید، گفت‌وگوی ما را با آقای مهران گلشن و به دنبال آن، متخصصان «سلامت» درباره روند کاهش وزنشان بخوانید.
آقای گلشن که در 10 ماه توانسته وزنش را 22 کیلوگرم کاهش دهد، از درد و درمان خودش می‌گوید:
شب عاشورا بعد از خوردن غذای چرب سکته کردم
: آقای گلشن! قبل از اینکه رژیم را شروع کنید، وزنتان چقدر بود؟
با قد 167 سانتی‌متر حدود 102 کیلوگرم بودم.
:ظرف چه مدت، چه مقدار وزن کم کردید؟
در عرض 10 ماه 22 کیلوگرم وزن کم کردم.
: دلیل اضافه وزنتان چه بود؟
وزنم به علت پرخوری بالا رفته بود. من 58 سال دارم و تاسوعای سال گذشته به دنبال مصرف مواد غذایی چرب و گوشت زیاد سکته مغزی کردم. بعد از این موضوع مدتی در خانه بودم و همین بی‌تحرکی باعث اضافه وزن بیشترم شد.
: پیش از این برای لاغری اقدام نکردید؟
یک بار زیر نظر یک پزشک رژیم گرفتم اما اصلا روش اصولی نبود. رژیم غذایی‌ام سخت بود و ماساژدرمانی که برایم تجویز شد، هم هزینه بالایی می‌طلبید و هم اینکه به محض قطع درمان 20 کیلویی که کم کرده بودم، برگشت. به قول پزشکم، رژیم کمک می‌کرد چربی‌ها به اصطلاح نرم شده و با ماساژ و پمادی که تجویز کرده بود، آب شوند ولی کاهش وزنم ماندگار نبود.
: بعد از آن چطور؟ دیگر رژیم نگرفتید؟
نه، قصد داشتم با واترجت چربی‌هایم را بردارم اما منصرف شدم زیرا دخترم از یک متخصص تغذیه برای کاهش وزن وقت گرفته بود و من از ایشان خواستم برای من هم وقت ویزیت بگیرد.
: این بار رژیم موفقیت‌آمیز بود؟
بله، یک رژیم غذایی کاملا اصولی گرفتم که البته ابتدای ماجرا برایم بسیار دشوار بود ولی وزنم خوب کم شد و انگیزه پیدا کردم برای ادامه ماجرا. به این ترتیب در عرض 10 ماه حدود 22 کیلوگرم از وزنم پایین آمد.
: کنار رژیم ورزش هم می‌کنید؟
فاصله بین محل کار تا خانه را پیاده‌روی می‌کنم.
: کاهش وزن چه تاثیری بر سلامت عمومی‌تان داشته است؟
فشار زیادی روی زانوهایم بود و درد زانو داشتم که خدا را شکر برطرف شد. از هر جهتی که فکر کنید راحت شدم و می‌توانم در کل، نفس بکشم.
: برای کاهش وزن دارو هم مصرف کردید؟
نه، فقط عصاره لیمو و زیره که سبب کاهش اشتهایم می‌شد.
توصیه‌های دکتر احمد ساعدی به سوژه «میزگرد تغذیه»
هر وقت برای کاهش وزن اقدام کنید، خوب است!
: لطفا نظرتان را در مورد روند کاهش وزن آقای گلشن بگویید.
آقای گلشن بهمن 95 با وزن 102 کیلوگرم با شکایت درد پا و مشکلات عروقی و اضافه وزن به مطبم مراجعه کردند. مشاوره دادم و قرار شد با حوصله یک رژیم 1500 کیلوکالری را دنبال کنند. در این رژیم توده چربی را هدف گرفتیم تا آب بدن یا عضلات‌شان کم نشود. طی 10 ماه وزنشان به 80 کیلوگرم رسید. هر بار نیز که به مطب مراجعه داشتند با دستگاه مقاومت بایوالکتریک آنالیز بدن انجام می‌دادیم تا میزان چربی و آب بدن اندازه‌گیری شود.
: در طول رژیم چه مسائل دیگری را همزمان مورد توجه قرار دادید؟
اینکه بیمار دچار یبوست یا ریزش موی ناشی از کمبود آهن نباشد یا سرگیجه هنگام برخاستن از جا یا ضعف صبحگاهی و عصرگاهی نداشته‌باشد.
: آقای گلشن اشاره‌ای به این موضوع داشتند که اوایل کار رژیم برایشان سخت بوده است. با این حال موفق شدند که ادامه دهند. بسیاری از افراد اما اراده کافی برای ادامه ندارند و سختی رژیم ابتدای کار باعث می‌شود عقب بکشند. چه توصیه و راهکاری برای این گروه از افراد دارید؟
لازم است متخصص تغذیه وقت کافی برای بیمار بگذارد و با او در رابطه با غذاهای مورد علاقه و عادت‌های غذایی‌اش صحبت کند تا هر از گاهی بتواند آن را در برنامه غذایی فرد بگنجاند. در غیر این صورت احتمال اینکه فرد از رژیم غذایی زده و خسته شود، بالاست. در مورد آقای گلشن هم همین‌طور بود و الگوهای غذایی قبلی را تا جای ممکن در برنامه غذایی روزانه ایشان گنجاندیم. البته اراده و پشتکار خود فرد هم در پیشرفت کار مهم است.
: آقای گلشن قبلا سکته مغزی کرده بودند و به گفته خودشان مصرف یک دوره غذاهای پرچرب و آماده دلیل این موضوع بوده است. نظر شما چیست؟
وقتی فردی دچار چاقی و اضافه وزن است به مرور چربی در عروقش رسوب کرده و دیواره عروق را می‌بندد و باعث بروز سکته‌های قلبی و مغزی می‌شود. بنابراین باید قبل از اینکه به سنین بالا برسیم با رژیم غذایی سالم عوامل خطر را دور کنیم. البته هر موقع و در هر سنی برای کاهش وزن اقدام کنیم، خوب است. آقای گلشن 18-17 کیلوگرم چربی از دست داده‌اند و این میزان باعث شده چربی عروق که به مرور با نفوذ کلسیم می‌توانست سفت و تبدیل به آترواسکلروز شود به تاخیر بیفتد و این آقا از این به بعد با سلامت زندگی خواهند کرد. اگر با همان وزن قبلی پیش می‌رفتند، مسلما مبتلا به دیابت و مشکلات مفصلی می‌شدند و بی‌تحرکی وضعیتشان را بدتر می‌کرد.
: این باور عمومی درست است که بعد از مصرف غذای چرب اگر آبغوره یا آبلیمو بخوریم چربی در اصطلاح شسته می‌شود؟
این باور درست نیست چون مصرف ترشی تنها طعم دهان و ذائقه غذایی را عوض می‌کند اما چربی و آبغوره راه جدایی در بدن طی می‌کنند و اثر همدیگر را خنثی نمی‌کنند. اثر هضم و جذبی آنها از هم کاملا متفات است.
: بسیاری از ما ایرانی‌ها عادت داریم در اعیاد یا مراسم خاص پرخوری کنیم. در این خصوص چه توصیه‌ای دارید؟
در اعیاد یا مراسم خاص ملی و مذهبی که غذاهای چرب و شیرین توزیع می‌شود مخصوصا افرادی که اضافه وزن دارند باید مراقب مصرف مواد غذایی‌شان باشند. فکر نکنید اگر بعد از خوردن شیرینی چای بنوشید، شیرینی‌ها دفع می‌شود یا بعد از خوردن غذای چرب، نوشابه بنوشید آن را هضم خواهید کرد. هر یک از ما خودمان باید اطلاعات تغذیه‌ای‌مان را بالاببریم و مراقب سلامتمان باشیم.
سمیه مقصودعلی
مقایسه 3 روش:
واترجت، لیپوساکشن و لیپولیز
تغذیه نامناسب و مصرف فست‌فود و غذاهای پرکالری و بی‌تحرکی سبب رسوب چربی در بدن به‌ویژه اطراف شکم، پهلو و ران‌ها می‌شود و در موارد شدید تناسب اندام را به‌هم می‌ریزد و فرد را به سمت درمان می‌کشاند. با اصلاح شیوه زندگی به سادگی می‌توان جلوی تجمع چربی را گرفت اما راه‌هایی نیز برای درمان وجود دارد که 3 مورد رایج را با هم مقایسه می‌کنیم.
لیپوساکشن؛ در عمل لیپوساکشن مایعی که حالت بی‌حسی ایجاد می‌کند را به محل درگیر تزریق می‌کنند و بعد از مدتی با میله‌هایی که لبه‌های نازک و گردی دارد و آسیب‌رسان نیست چربی‌هایی که در محلول شل شده به کمک دستگاه‌های مکنده خارج می‌کنند. این روش از قدیمی‌ترین روش‌ها و کمی سخت است و با خونریزی کمی همراه خواهد بود. البته از چربی‌های گرفته‌شده در این روش برای تزریق مجدد به مناطق دارای شیار و چروک مثل خط خنده یا درمان لاغری موضعی هم می‌توان استفاده کرد. لیپولیزر؛ روش جدیدتر شامل لیپولیزر است که در آن چربی را با لیزر می‌سوزانند و با لوله‌ای به بیرون هدایت می‌کنند. در این روش، متخصص باید مهارت خاصی داشته باشد زیرا لیزر چربی را سریع می‌سوزاند و کمی تعلل و کوچک‌ترین ناهمگونی سبب ناصافی در ناحیه می‌شود که گرچه شاید وضعیت بیمار را از قبل از عمل بهتر کند اما به هر حال تا حدودی عدم تقارن پیش‌آمده تناسب اندام را به‌هم می‌ریزد. در ضمن، از چربی استخراج‌شده به این روش برای تزریق مجدد نمی‌توان استفاده کرد. واترجت؛ روش تهاجمی سوم استفاده از جریان آب است. در این روش که سریع‌تر از دو روش قبلی انجام می‌شود میزان آسیب به بافت‌های سالم بدن کمتر است و در مجموع روش قابل‌پیشنهادی است اما در مناطق گسترده نمی‌توان از آن استفاده کرد و مناسب مناطق محدودتر است. در این روش چربی‌ای که گرفته می‌شود قابل‌تزریق هم است و می‌توان آن را در چین اطراف دهان یا مناطقی که لاغری موضعی دارد، تزریق کرد.
معمولا پزشک با مشاهده بیمار و ارزیابی وسعت سلولیت و سن بیمار توصیه می‌کند از چه روشی استفاده شود. گاهی نیز پزشک با توجه به دستگاه و تجهیزاتی که دارد روشی را به بیمار پیشنهاد می‌دهد، اما بهترین و کارآمد‌ترین روش رفع سلولیت همان لیپوساکشن دستی و سنتی است. برای مناطق کوچک و محدود هم می‌توان از واترجت یا همان روش جریان آب استفاده کرد چون بعد از آن بیمار سریع به فعالیت روزانه خود برمی‌گردد و مدت نقاهت کوتاه‌تری دارد. اگر بیمار تمایلی به جراحی و روش‌های تهاجمی نداشته باشد لیپوماتیک و شاک‌ویو بدون خونریزی و بی‌حسی در تغییر اندازه دور شکم نیز موثرند اما به اندازه جراحی تاثیرگذار نیستند.
دکتر مسعود داوودی
متخصص پوست و عضو هیات‌علمی دانشگاه بقیه‌ا...(عج)
کسی با یک شب غذای چرب خوردن سکته نمی‌کند!
سکته مغزی با عوامل خطر تصلب شرایین از جمله چربی‌خون بالا ارتباط دارد و این‌طور نیست که اگر فردی یک شب غذای چرب بخورد سکته مغزی کند! سکته مغزی در این سن عادی نیست و باید علت آن را جویا شد. گاهی برخی وقایع با هم همزمان می‌شوند، بدون اینکه رابطه علت و معلولی داشته باشند. بین دو موضوع در اینجا باید فرق قائل شویم؛ علت‌های سکته مغزی و عوامل خطر اختلالات دریچه‌ای قلب و مصرف‌نکردن وارفارین است اما چربی‌خون بالا، دیابت و چاقی، مصرف دخانیات و... عامل خطر هستند. با لاغر شدن خطر سکته مغزی کم می‌شود و به همین دلیل به افراد چاق در هر سنی که هستند این موضوع را توصیه می‌کنیم چون احتمال عود سکته بعد از اینکه فردی یک بار سکته کرده باشد حتی اگر عوامل خطر را دور کند باز هم وجود دارد.
اگر در اینترنت و مجله‌ها جستجو کنید، توصیه‌های بسیاری را می‌بینید که شما را راهنمایی می‌کند که چه کنید تا سکته نکنید اما در این یادداشت دوست دارم توصیه‌های اجتماعی به دولت داشته باشم.
1. شهرداری باید راه‌های پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری و هر کاری که سبب تحرک بیشتر مردم می‌شود را افزایش دهد.
2. از هر تکنیکی باید برای کاهش آلودگی هوا کمک گرفت.
3. مصرف دخانیات به‌ویژه قلیان را در مراکز دربسته باید ممنوع کرد.
4. موسساتی که مواد غذایی مخصوص آشپزخانه تولید می‌کنند باید موظف باشند میزان نمک مورد استفاده در هر محصولی را روی آن یادداشت کنند. رستوران‌ها و مراکز غذاخوری عمومی باید نمکدان را از روی میزهای غذا جمع کنند تا میزان مصرف نمک کمتر به یک فرهنگ تبدیل شود.
دکتر بابک زمانی
عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران
فواید پیاده‌روی برای ایشان
یکی دو تا نیست
ورزش در فردی که سکته مغزی کرده باید با احتیاط انجام شود و قبل از هر چیز علت سکته مشخص شود. آیا فشارخون بالا، دیابت و چربی دلیل سکته بوده یا آریتمی‌های قلبی و نارسایی قلب؟
در صورتی که علت زمینه‌ای خاصی برای سکته وجود نداشته باشد فرد می‌تواند با مراجعه به متخصص قلب و عروق تست ورزش بدهد و با بهتر شدن عملکرد قلب و عروق غیر از پیاده‌روی به سایر ورزش‌ها با شدت بیشتر هم بپردازد. پیاده‌روی برای این گروه از افراد فواید بی‌شماری از جمله بهبود سیستم قلبی- عروقی و... دارد و انجام آن توصیه می‌شود اما یادشان باشد سبب کاهش وزنشان نخواهد شد. البته به آقای گلشن توصیه می‌کنم ابتدا از نظر اسکلتی، ماهیچه‌ای و قلبی بررسی شوند و اگر تمام موارد بدون اشکال بود برای کمک به روند کاهش وزن ورزش هوازی با شدت بالاتری انتخاب کنند.
دکتر شاهین صالحی
عضو هیات‌علمی دانشگاه علوم‌ پزشکی شهیدبهشتی