هفته نامه سلامت   |   اخبار صفحه ۲   |   07 بهمن 1396   |   لینک خبر:   salamat.ir/d10037

1 سال از حادثه پلاسکو گذشت، اما در این مدت چه اقدامی انجام شد تا دیگر حوادثی مثل پلاسکو تکرار نشود؟ چند ساختمان در برابر حوادث ایمن شدند؟ مردم چقدر نسبت به این موضوع آگاه شدند که حوادث قابل‌‌پیشگیری است و آن را ناشی از قضا و قدر ندانند؟ کشور ما یک کشور حادثه‌خیز است و از آتش‌سوزی و حوادث ناشی از کار گرفته تا حوادث رانندگی و زلزله هر روز اتفاق می‌افتند ولی اقداماتی که انجام می‌شود معمولا نوشدارو بعد از مرگ سهراب است. روزانه 44 نفر در کشور به دلیل سوانح رانندگی جان خود را از دست می‌دهند و جالب‌تر اینکه 8 درصد تولید ناخالص ملی در کشور صرف سوانح رانندگی می‌شود. سالانه 3 هزار نفر به دلیل سوختگی جان خود را از دست می‌دهند. علاوه بر آن 40 درصد کارگاه‌های ما ایمن نیستند و روزانه 100 نفر به دلیل حوادث ناشی از کار دچار معلولیت می‌شوند. این آمارها نشان می‌دهد، ایمنی اولویت اول در کشور ما نیست. امسال اجلاس سالانه جامعه ایمن همزمان با سالگرد حادثه پلاسکو برگزار شد، اجلاسی 2 روزه که قرار بود در آن چالش‌های ایمنی در ساختمان‌ها، راه‌ها و... بررسی و راهکارهای مناسبی ارائه شود.
«وقوع برخی حوادث مانند پلاسکو، حوادث ترافیکی و... نمادی از ناکارآمدی‌هایی است که طی چند دهه انباشته شده است و امروز باعث آسیب، مرگ و میر و معلولیت‌های فراوانی در کشور می‌شود.» وزیر بهداشت این جملات را در افتتاحیه اجلاس سالانه جامعه ایمن بیان و در سخنانش به آمار حوادث در کشور اشاره کرد: «سالیانه ۱۶ هزار نفر و روزانه ۴۴ نفر در جاده‌ها به دلیل حوادث ترافیکی فوت می‌کنند. این رقم معادل تعداد مسافران یک هواپیما و بیش از حادثه سانچی است. همچنین روزانه ۹۰۰ نفر و سالیانه ۳۳۳ هزار نفر به دلیل این حوادث مصدوم و بعضی از آنها دچار معلولیت‌های شدیدی می‌شوند.» به گفته دکتر قاضی‌زاده ‌هاشمی، در کشور چندهزار نقطه حادثه‌خیز داریم که بیش از ۵۰ درصد آنها نقاط پرحادثه‌ای هستند؛ یعنی می‌دانیم کجا حادثه اتفاق می‌افتد اما درصدد برطرف کردن آن حوادث نیستیم.
حکایت بیمارستان تازه‌سازی که در برابر زلزله تاب نیاورد
8 درصد تولید ناخالص ملی هزینه عوارض حوادث ترافیکی می‌شود، در حالی که این حوادث قابل‌پیشگیری هستند. وزیر بهداشت با بیان این مطلب، گفته‌هایش را این‌طور ادامه داد: «حوادث سوختگی که بیشتر آنها در محیط‌های کاری اتفاق می‌افتند، سالیانه باعث فوت 3هزار نفر می‌شود و ۳۰ هزار نفر به دلیل این حوادث در سال بستری و ۱۵۰ هزار نفر معلول می‌شوند. علاوه بر آن ۸۰ هزار مورد مسمومیت با مونوکسیدکربن به‌صورت سالیانه اتفاق می‌افتد که ۸۰۰ نفر از این افراد فوت می‌کنند.»
آن‌طور که وی بیان می‌کند، ۴۰ درصد کارگاه‌ها ایمنی لازم را ندارند و بر اثر حوادث کار روزانه بالغ بر ۱۰۰ نفر معلول می‌شوند و جالب‌تر اینکه قانون مقررات ملی ساختمان با عمر بیش از ۲۰ سال به‌ندرت در کشور اجرا می‌شود. وزیر بهداشت از بیمارستانی صحبت کرد که کمتر از 1 سال گذشته آن را در اسلام‌آباد غرب افتتاح کرده و به دلیل زلزله فرو ریخت، در حالی که خانه‌هایی با قدمت بیش از ۵۰ سال هیچ آسیبی ندیدند.
وی با اشاره به مطلوب نبودن وضعیت کارگاه‌های ساختمانی در کشور اعلام کرد: «روزانه 3 نفر در این کارگاه‌ها به دلیل حادثه فوت و ده‌ها نفر مصدوم می‌شوند. مشکل ما زمانی پررنگ‌تر می‌شود که با عاملان این حوادث برخورد نمی‌کنیم. از حوادثی مانند پلاسکو، زلزله و سانچی چند سالی که بگذرد، فقط نتیجه آن برخورد نکردن با عاملان و اطلاع‌رسانی نادرست خواهد بود که بازار شایعات را داغ می‌کند.»
وزیر بهداشت نقش قوه قضاییه را در پیشگیری از این حوادث بسیار موثر دانست و گفت: «این قوه می‌تواند با هر کسی و در هر جایی در صورت سر باز زدن از مسوولیت برخورد کند. در این میان نقش دادن به سازمان‌های مردم‌نهاد نیز بسیار مهم است. این امکان وجود دارد که در محله‌ها، شهرها و نقاطی که جان انسان‌ها را تهدید می‌کند با استفاده از شوراهای محلات اطلاع‌رسانی مناسبی در زمینه پیشگیری از حوادث انجام داد.»
هاشمی به آمار بالای نزاع در کشور اشاره کرد و افزود: «برای ما که خود را میراث‌دار تمدنی بزرگ و دینی می‌دانیم که مظهر رحمانیت است، درست نیست که در طول شبانه‌روز تعدادی از مردم خود را به دلیل نزاع از دست بدهیم یا اینکه بخشی از آنها معلول شوند. آسیب‌های اجتماعی بلای جان کشور است ما برای ندیدن آنها توجیه می‌آوریم یا راه را بیراهه می‌رویم. امیدوارم افزایش آمار این حوادث متوقف شود یا رو به کاهش برود و دستگاهی مسوول ایمنی در کشور باشد.»
مشارکت مردم برای ایمنی جامعه ضروری است
همان‌طور که بیان شد، در سال به‌صورت متوسط 3 هزار فوت ناشی از حریق در کشور اتفاق می‌افتد که حدود ۳۰ هزار نفر به همین دلیل بستری می‌شوند. در حوادث رانندگی نیز سالیانه ۳۳ هزار نفر مصدوم می‌شوند. به این ترتیب اگر به‌صورت میانگین هر کدام از این مصدومان 5 روز بستری شوند باید ۵ هزار بیمارستان فقط برای رسیدگی به مصدومان حوادث ترافیکی ساخته شود. دکتر محمد‌هادی ایازی، معاون اجتماعی وزیر بهداشت با بیان این مطلب گفت:«اورژانس کشور در سال ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار ماموریت انجام می‌دهد که بخش عمده‌ای از آن مربوط به حوادث تروماست. بیش از ۶۵۰ هزار مرتبه مصدومان ناشی از این حوادث توسط اورژانس به مراکز درمانی منتقل شده‌اند.»
به گفته وی، مشارکت مردم برای ساخت جامعه‌ای ایمن اهمیت زیادی دارد و زمانی که می‌دانیم کشور زلزله‌خیز است، چرا ساختمان‌ها را طوری می‌سازیم که در برابر زلزله آسیب ببینند؟ یکی از نکات موثر در پیوستن ایران به شبکه جهانی جوامع ایمن، رصد و شناسایی نقاط آسیب‌خیز است. همیشه گفته می‌شود که نباید ساختمانی در حریم رودخانه‌ها ساخته شود اما هنوز مردم در این نقاط خانه می‌سازند.
دکتر ایازی به آلودگی هوا در اهواز نیز اشاره کرد: «در خوزستان ۶۶ برابر حد مجاز آلودگی هوا وجود دارد. هنگامی که در اهواز بارندگی اتفاق افتاد به دلیل گرد و غبار موجود در هوا ۱۷ هزار نفر به مراکز درمانی مراجعه کردند، در حالی که بیمارستان‌های اهواز قابلیت پذیرش این تعداد بیمار را ندارد.»
چند ساختمان مشابه پلاسکو داریم؟
به گفته مدیر عامل سازمان آتشنشانی، ۲۴۳ ساختمان شرایطی مانند پلاسکو دارند که با همکاری قوه قضاییه و شهرداری تاکنون ۷ ساختمان پلمپ شده و تعدادی از آنها نیز مانند ساختمان آلومینیوم خودشان مراجعه کرده‌اند.
آموزش و مشارکت مردم برای بحث ایمنی در کشور اهمیت زیادی دارد. مدیر عامل سازمان آتشنشانی گفت:« پیش از اینکه ضوابط اجرا شوند، ما به عزمی ملی برای طلب ایمنی نیاز داریم. ایمنی تنها با آموزش اتفاق نمی‌افتد. بین آگاهی و عمل به آن فاصله زیادی وجود دارد. به همین دلیل شاید الزامات قانونی بتواند این موضوع را به فرهنگ تبدیل کند.»
مهدی داوری دولت‌آبادی با بیان اینکه در کشوری زندگی می‌کنیم که باید همزیستی با زلزله را بیاموزیم، افزود: «گاهی مسوولان تصوراتی از تجهیزات آتشنشانی دارند که بیشتر تخیلی است. برای مثال اگر در شهر تهران برجی ۱۵۴ متری داشته باشیم، آنها دنبال نرده‌بانی به همین اندازه می‌گردند، در حالی که در دنیا نیز چنین نرده‌بانی وجود ندارد ولی ما باید برای آن جواب پس بدهیم.»
مدیرعامل سازمان آتشنشانی با اشاره به ساختمان پلاسکو اضافه کرد: «در ساختمان پلاسکو حتی یک مورد تمهیدات ایمنی مشاهده نمی‌شد. یکی از مهم‌ترین اصول ایمنی، طراحی و معماری ساختمان است. در پلاسکو حتی یک راه‌پله ایمن برای خروج درست نشده بود. پلاسکو در برابر حریق ایمن نبود، این ساختمان سیستم اطفای حریق اتوماتیک نیز نداشت. حریق ساعت ۷:۵۸ به سازمان اطلاع داده شد. از این زمان تا وقتی که آتشنشانان پای ساختمان رسیدند کمتر از 4 دقیقه طول کشید اما وقتی به پلاسکو رسیدند، با حریق گسترده‌ای روبرو شدند که بار اشتعال زیادی داشت. کالاهای موجود در پلاسکو از نوع سریع‌الاشتعال بودند.»
مدیرعامل سازمان آتشنشانی در مورد حوزه‌بندی حریق، ایجاد سیستم اعلام آتش و همچنین افزودن سیستم اطفای حریق اتوماتیک به ساختمان علاءالدین توضیح‌داد: «مهرماه سال گذشته پیش از اینکه حادثه پلاسکو رخ دهد حریقی در ساختمان علاءالدین رخ داد که با استفاده از این اقدامات در کمتر از ۳۰ دقیقه مهار شد. آتشنشانی از نظر ایمنی در حریق متولی محسوب می‌شود اما اختیارات قانونی لازم را ندارد.»
موتورسیکلت‌ها و عابران پیاده تا 80 درصد عامل تصادف در شهرها هستند
رئیس پلیس راهور ناجا با دست پر به اجلاس سالانه جامعه ایمن آمده بود. او آمارهای قابل‌تاملی از حوادث رانندگی در کشور بیان کرد: «در سال گذشته علت فوت حدود 50 درصد افراد، حوادث ترافیکی بود و 50 درصد دیگر نیز به دلیل آتش‌سوزی، سیل، توفان و... فوت شده‌اند. همچنین سالیانه در دنیا یک میلیون و 250 هزار نفر به دلیل تصادفات می‌میرند و 55 میلیون نفر نیز مجروح می‌شوند. سال گذشته 16هزار نفر در کشور ما در تصادفات جان خود را از دست دادند و 333 هزارنفر مجروح شدند.»
به گفته رئیس پلیس راهور ناجا، 73 درصد جانباختگان حوادث جاده‌ای در خارج از شهرها و 27 درصد آنها در شهرها جان خود را از دست می‌دهند. در این میان سهم عابر پیاده و موتورسواران در شهرها 80 درصد است. در مجموع موتورسوارها 24 درصد و عابران پیاده 20 درصد در تصادفات سهیم هستند.
سردارتقی مهری با اشاره به کاهش تلفات حوادث رانندگی از سال 84 تاکنون، گفت: «یکی از اقدامات مهم پلیس در دهه 80 اجرای طرح‌هایی مانند همیاران پلیس، فرهنگ‌یاران ترافیک و راهوران محلات بود، علاوه بر آن فرهنگ‌سازی رسانه‌های گروهی و کمک‌های خوب صنعت بیمه برای تامین تجهیزات لازم برای موتورسوران نیز در این زمینه موثر بوده است.»
به گفته رئیس پلیس راهور ناجا، سال‌های گذشته بیش از8هزارنقطه حادثه‌خیز در کشور شناسایی شد که تاکنون 3هزار نقطه رفع و اصلاح هندسی شده است، اما هنوز5هزار و400 نقطه حادثه‌خیز در کشور وجود دارد.
جوانان قربانیان اصلی حوادث ترافیکی هستند
در هفته به اندازه یک هواپیمای ایرباس با بیش از 300 مسافر جان مردم به دلیل حوادث ترافیکی از بین می‌رود. در 9 ماهه اول امسال، 51 درصد کسانی که جان خود را در تصادفات از دست داده‌اند، 21 تا 50 سال داشتند، یعنی نیروی کار ما در این تصادفات از بین می‌رود. رئیس پلیس راهور ناجا با بیان این آمار به استاندارد‌های خودروسازی نیز اشاره کرد: «آمار در اروپا تا 120 مورد افزایش یافته است. در کشور ما 51 استاندارد ایمنی برای خودروها مشخص شده اما در بعضی خودروها این استانداردها از 40 مورد بیشتر رعایت نمی‌شود. خودروهای سواری ما حدود 4 سال است که کیسه هوا دارند اما حتما این تعداد باید به 4 مورد افزایش پیدا کند.»
مهدیه آقازمانی