هفته نامه سلامت   |   اخبار صفحه ۱۷   |   07 مرداد 1396   |   لینک خبر:   salamat.ir/d8568

سرطان معده در اروپای شرقی، شرق آسیا و کمربند عبوری از روسیه، چین و ایران نسبت به دیگر مناطق جهان شیوع بالاتری دارد. در مقابل، آمار این سرطان در آمریکا و کشورهای اروپای غربی رو به کاهش است. این بیماری در حال حاضر به‌عنوان شایع‌ترین سرطان دستگاه گوارش در ایران شناخته می‌شود. در 3 دهه گذشته، سرطان مری شایع‌ترین سرطان دستگاه گوارش بود، اما به‌تدریج از شیوع آن کاسته و به شیوع سرطان معده، روده بزرگ و پانکراس افزوده شد. این موضوع یک هشدار برای مردم ایران، به‌خصوص ساکنان استان اردبیل و گلستان و بیانگر اهمیت غربالگری سرطان معده است.
عوامل مختلفی در ایجاد سرطان معده دخالت دارند که مهم‌ترین آنها عوامل محیطی و ژنتیکی هستند. در صدر عوامل محیطی مساله تغذیه مطرح است. مصرف نمک و گوشت‌های نمک‌سودشده می‌تواند خطر سرطان معده را افزایش دهد. گوشت‌های آماده مثل سوسیس و کالباس نیز از آنجایی که دارای مقادیر بالایی نمک هستند، خطر سرطان معده را بالا می‌برند. مواد غذایی و گوشت‌های دودی نیز اگر بیش از حد استاندارد دوددهی شده باشند، فرد را در معرض خطر سرطان معده قرار می‌دهند. یکی دیگر از عوامل سرطان معده دخانیات است. درواقع، مصرف دخانیات در ایجاد 300 نوع سرطان نقش دارد. مصرف زیاد مشروبات الکلی نیز می‌تواند در بروز این سرطان موثر باشد. هلیکوباکتر پیلوری، میکروبی است که درمورد آن گاهی اغراق و گاهی کم‌توجهی می‌شود. آمار نشان می‌دهد بیش از 80 درصد از افراد بالای 50 سال در ایران به این میکروب آلوده هستند. عفونت هلیکوباکتر پیلوری یکی از عوامل موثر بر ایجاد زخم‌معده است. معمولا 10 درصد از افراد آلوده به این عفونت دچار زخم اثنی‌عشر و تا حد کمتری زخم‌معده می‌شوند...
حدود 1 درصد از این افراد نیز به سرطان معده مبتلا می‌شوند. به همین دلیل افراد مبتلا به زخم‌معده اگر دارای عفونت هلیکوباکتر پیلوری باشند باید حتما برای 10 روز از آنتی‌بیوتیک استفاده کنند تا این میکروب را از بین ببرند. توجه داشته باشید که لازم نیست تمام افراد نسبت به رفع این میکروب اقدام کنند، بلکه فقط در صورت وجود زخم یا سابقه سرطان معده در خانواده، مصرف آنتی‌بیوتیک برای آنها ضرورت پیدا می‌کند. سرطان معده گاهی گول‌زننده است. ترش کردن یا ریفلاکس، درد معده، نفخ، سیری زودرس، تهوع و... همگی می‌توانند از علائم سوء‌هاضمه باشند که در جامعه ایران بسیار شایع است.
این علائم در کمتر از 1 درصد موارد ممکن است مربوط به سرطان معده باشند، بنابراین اگر دارای سابقه سرطان معده در خانواده هستید یا بالای 45 سال دارید و دچار سوء‌هاضمه شده‌اید حتما برای بررسی علل آن به پزشک مراجعه کنید.
افرادی که در خانواده خود (پدر، مادر، برادر یا خواهر) سابقه سرطان معده دارند باید به علائم گوارشی خود توجه بیشتری داشته باشند. این افراد حتی اگر دچار علائم ترش کردن شوند، بهتر است اندوسکوپی انجام دهند. به این ترتیب می‌توان با تشخیص زودرس از ایجاد سرطان پیشگیری کرد. یکی دیگر از مسائل مهم در پیشگیری از سرطان معده، تغذیه است. مصرف میوه‌های تازه تا 40 درصد و سبزی‌های تازه تا 30 درصد می‌تواند خطر ابتلا به سرطان معده را کاهش دهد زیرا یکی از عوامل اصلی در پیشگیری از این سرطان، ویتامین C است، بنابراین هیچ‌گاه نباید از مصرف این خوراکی‌ها، به‌خصوص مرکبات غافل شوید. سبزی‌ها نیز برای این منظور بهتر است به صورت خام مصرف شوند. یکی از سنت‌های قدیم ایران مصرف سبزی همراه با غذا بود که متاسفانه امروزه کمرنگ شده است. توصیه می‌شود حتما همراه با غذای خود به‌خصوص ناهار از سبزی‌های تازه استفاده کنید و مصرف نمک و غذاهای شور، دودی، کنسروی و زغالی را کاهش دهید. همچنین باید از خوردن مواد غذایی با ته‌دیگ سوخته خودداری کنید.
دکتر ناصر ابراهیمی دریانی
فوق‌تخصص بیماری‌های گوارش و کبد استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران

 

هفته نامه سلامت-شماره 628- 7 مرداد 1396