آفتاب‌سوختگی عارضه‌ای است که در عین سادگی می‌تواند جبران‌ناپذیر باشد. این در حالی است که جلوگیری از بروز آفتاب‌سوختگی در بسیاری از موارد می‌تواند به سادگی استفاده از کرم ضدآفتاب روی پوست باشد. وقتی که می‌بینیم بسیاری از افراد با آوردن بهانه‌های مختلف گاهی از استفاده از ضدآفتاب‌ها طفره می‌روند و خطر ابتلا به مشکلات پوستی را به جان می‌خرند، درمی‌یابیم به واقعیت مضر بودن اشعه آفتاب برای سلامت پی نبرده‌اند. یکی از بهانه‌هایی که گاهی موجب می‌شود بعضی‌ها با اتکا به آن کمتر سراغ استفاده از ضدآفتاب‌ها بروند، باور نادرست تولید بیشتر ویتامین D در بدن درنتیجه تابش آفتاب به پوست است. نتایج مطالعات زیادی نشان می‌دهد مقدار ساخت ویتامین D در بدن در طول روز ثابت است و در صورتی که بیش از حد زیر آفتاب بمانیم، تفاوت خاصی در مقدار ساخت این ویتامین در بدن ایجاد نمی‌شود؛ یعنی اگر 15 دقیقه در معرض نور آفتاب باشیم یا 2 ساعت، تفاوت معناداری از نظر تولید ویتامین D در بدن ایجاد نمی‌کند. همان مقدار فعالیت روزمره ما و مدت عادی که در معرض نور آفتاب هستیم برای تولید این ویتامین در بدنمان کافی است.
کرم‌های ضدآفتاب از درجه‌بندی SPF تبعیت می‌کنند که عدد آن میزان اثرگذاری آن را بیان می‌کند؛ مثلا کرم ضدآفتابی که عدد SPF آن 30 است، یعنی 30 برابر زمان لازم است تا پوست فردی که این کرم را زده نسبت به کسی که این کرم را نزده (با همان شرایط حساسیت به تابش آفتاب و رنگ پوست) در برابر تابش خورشید دچار آفتاب‌سوختگی شود. معمولا گفته می‌شود مقدار کرم به اندازه یک بند انگشت برای صورت لازم است. اگر فرد در معرض تابش شدید آفتاب قرار دارد باید هر 3 ساعت یکبار استفاده از کرم را تجدید کند.
دکتر غلامحسین غفارپور
متخصص پوست و عضو هیات ‌علمی دانشگاه علوم
پزشکی ایران

هفته نامه سلامت-31 تیر 1396- شماره 627