آيا نخوردن شام براي كاهش وزن، عوارضي دارد؟
پاسخ دكتر تيرنگ نيستاني، متخصص تغذيه و دانشيار دانشگاه علومپزشكي شهيد بهشتي:
بله، حذف هر يك از وعدههاي غذايي ميتواند به بدن آسيبهاي جدي وارد كند. بسياري بر اين باورند كه به دليل داشتن اضافهوزن بهتر است از خوردن وعده شام پرهيز كنند، در حالي كه اگر در تامين مواد مغذي در وعده شام، اصل تعادل را رعايت كنيم، حتي خوردن برنج هم نميتواند مضر تلقي شود. به بيان ديگر، اگر بدانيم ميزان كالري دريافتي از يك كف دست نان، معادل 5 قاشق غذاخوري برنج كم روغن است ديگر منعي براي داشتن اين ميزان برنج حتي در وعده شام وجود ندارد. متاسفانه اغلب افراد خواسته يا ناخواسته كالري اضافي به بدن وارد ميكنند و اضافهوزن ناشي از اين مساله را به خوردن شام نسبت ميدهند. حذف وعدههاي غذايي بهخصوص شام در بيشتر مواقع، نهتنها باعث كاهش وزن مناسب و پايدار نميشود بلكه فرد را با مشكلات تغذيهاي نيز روبرو ميكند. محدوده طبيعي قندخون بين 70 تا 100 ميليگرم است كه با صرف مواد غذايي در هر وعده افزايش پيدا ميكند؛ معمولا در يك شخص سالم پس از گذشت 2 ساعت از هر وعده غذايي، قندخون به سطح اوليه بازميگردد و به فرد احساس گرسنگي تدريجي ميدهد. حال اگر شخصي از خوردن شام امتناع كند، به دنبال گرسنگي و در واقع پايينآمدن سطح قند مورد نياز مغز، سطح سوختوساز بدن پايين ميآيد و براي مغز چارهاي باقي نميماند جز اينكه پروتئينهاي ماهيچهاي بدن را مصرف كند تا انرژي مورد نياز خود را بهدست آورد و اين موضوع در درازمدت ميتواند به تحليل عضلاني شخص منجر شود. بهخصوص اگر شخصي ميخواهد وزن خود را كم يا در سطح مطلوبي حفظ كند، بايد سوختوساز بدنش را بالا ببرد و با حذف وعده غذايي شام، كاملا برعكس عمل ميكند. از اين رو، كساني كه شام نميخورند و صبحها نيز دير از خواب بلند ميشوند، بدنشان براي تامين ميزان انرژي مورد نياز خود ناگزير به سوزاندن بافت چربي، آن هم به صورت ناقص ميشود كه از عواقب آن سردرد، تهوع و سوءتغذيه است. علاوه بر اين، حذف وعدههاي اصلي، ناخودآگاه با جبران آن در ساير وعدهها همراه خواهد بود مثلا كساني كه شام نميخورند، معمولا مقدار مصرف خود را در ناهار، عصرانه يا صبحانه روز بعد افزايش ميدهند و در بعضي موارد نيز به دليل گرسنگي، تمايل به خوردن تنقلات پركالري مانند شيريني، شكلات، بستني و بهاصطلاح ريزهخواري پيدا ميكند كه خود زمينه ايجاد اضافهوزن يا چاقي را فراهم ميکند. البته خوردن يك بشقاب سالاد مملو از سبزيجات متنوع يا حتي يك ليوان شير همراه يك يا دو سهم ميوه ميتواند براي برخي وعدهها در هفته و نه هر شب، مناسب باشد اما مهمترين نکته، تنظيم برنامه غذايي هفتگي بهگونهاي است كه سهم مشخصي از نياز روزانهتان را فراهم كند و شرط تنوع نيز در آن لحاظ شود.
|
|
|