سالمندان حرف‌های زیادی برای گفتن دارند، اما تغییرات در تارهای صوتی، اعصاب یا ریه‌ها گاهی سخن گفتن را برایشان مشکل می‌کند. صدا در سنین بالا ممکن است نرم‌تر یا توام با صدای تنفس شود یا خشن‌تر و گرفته‌تر. این تغییرات صدا در سنین بالا ممکن است برقرار کردن ارتباط را مشکل کند و فرد میان سروصدای یک رستوران یا گروهی از افراد نتواند صدایش را به دیگران برساند. این تغییرات صدا حتی ممکن است باعث انزوای فرد شود.
تغییرات مربوط به سن در تارهای صوتی: تارهای صوتی دو نوار عضلانی هستند که هنگامی که ما تنفس می‌کنیم، باز می‌شوند و هنگامی که ماده‌ای می‌بلعیم یا صحبت می‌کنیم، بسته می‌شوند. این دو نوار عضلانی درون حنجره در راس نای (مجرای هوایی اصلی که به ریه‌ها متصل می‌شود) قرار دارند. ارتعاش تارهای صوتی هنگام بازدم هوا و عبور آن از درونشان صدا ایجاد می‌کند.
سالمندی صدای شما را تغییر می‌دهد چراکه تارهای صوتی شما معمولا نازک می‌شوند، ریه‌ها به ‌خوبی قبل کار نمی‌کنند و غضروف حنجره سخت می‌شود. همه این تغییرات بر توان و بسامد صدای شما تاثیر می‌گذارد. برای مثال، صدای مردان با افزایش سن اندکی بسامد بیشتری پیدا می‌کند (زیرتر می‌شود) و صدای زنان بسامد کمتری می‌یابد (بم‌تر می‌شود).
تغییرات غیرطبیعی: اگر تغییراتی که گفتیم آنقدر شدید باشد که توانایی ارتباط برقرار کردن فرد را مختل کند، آنها را باید غیرطبیعی شمرد. از جمله علل این تغییرات می‌توان به این موارد اشاره کرد:
• اعمال جراحی یا مشکلات عصب‌شناختی: جراحی‌های گردن یا قفسه سینه می‌تواند روی عصب حنجره فشار بیاورد و درنتیجه باعث شود تارهای صوتی به ‌درستی باز و بسته نشوند. شکافی که میان تارهای صوتی باقی می‌ماند به هوا اجازه عبور می‌دهد و در نتیجه صدا نرم یا نفس‌‌دار می‌شود. در چنین وضعیتی نمی‌توانید با صدای رسا صحبت کنید. آسیب به خود عصب برای مثال به علت بیماری پارکینسون یا سکته مغزی هم می‌تواند اثر مشابهی ایجاد کند.
• نازک شدن شدید یا تحلیل رفتن تارهای صوتی: در برخی افراد تارهای صوتی آنقدر نازک می‌شوند که اصولا بسته نمی‌شوند و مقدار زیادی هوا از میان آنها عبور می‌کند. هنگامی که شکاف میان تارهای صوتی وسیع است، صدا آنقدر ضعیف و نفس‌‌دار می‌شود که یک مکالمه ساده را هم مشکل می‌کند.
• ریفلاکس: هنگامی که محتویات اسیدی معده از راه مری درون گلو بازمی‌گردد (بیماری ریفلاکس)، ممکن است باعث تحریک تارهای صوتی و ورم کردن آنها شود. چنین تحریکی ممکن است به گوش‌خراش شدن صدا یا صاف کردن مکرر گلو بینجامد. این ریفلاکس به ‌اصطلاح خاموش علائم معمول مانند سوزش سر دل، آروغ زدن و نفخ کردن را ندارد و تنها با تغییرات صدا بروز می‌کند.
• سیگار کشیدن: سیگار کشیدن هم تارهای صوتی را تحریک می‌کند و باعث گوش‌خراش شدن و گرفتگی صدا می‌شود. همچنین سیگار کشیدن ممکن است به سرطان حنجره بینجامد.
چه کار می‌توانید بکنید؟ تقریبا همه اختلالات صدا قابل‌درمان هستند. پزشک برای تشخیص علت تغییر صدایتان شما را به متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع خواهد داد و وی با دوربین مخصوص داخل گلوی شما را نگاه خواهد کرد. اگر بیماری زمینه‌ای مانند ریفلاکس اسید وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به دارو، تغییرات رژیم غذایی یا هر دوی آنها داشته باشید. گاهی ممکن است پزشک انجام عمل جراحی را توصیه کند. درمان دیگر تزریق دارو درون تارهای صوتی برای ضخیم کردن آنهاست. اما در اغلب موارد، نخستین درمانی که به کار می‌رود، صدادرمانی است. متخصص گفتاردرمانی برنامه درمانی‌ای برای شما ترتیب خواهد داد. ممکن است به شما آموزش داده شود که وضع قرارگیری بدنتان را تغییر دهید تا بتوانید به طریقی نفس بکشید که امکان بیرون دادن بهتر صدایتان را پیدا کنید. ماساژ و تمرینات گلو برای کاهش فشار بر تارهای صوتی نیز ممکن است به کار رود.
نشانه‌های‌ هشدار برای مراجعه به پزشک
1) خشن شدن صدا که با بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی ارتباطی ندارد.
2) افت کردن صدا هنگام صحبت کردن
3) احساس وجود مخاط در گلو
49 درد گلو یا گردن هنگام صحبت کردن
5) نفس‌دار بودن بیش ‌از حد صدا
منبع: Harvard Health letter
ترجمه: علی نیکویی

 هفته نامه سلامت-شماره 622-27خرداد 1395