هفته نامه سلامت   |   اخبار صفحه ۱۴   |   31 خرداد 1399   |   لینک خبر:   salamat.ir/d14513

تصور بسیاری از ما از پسماندهای آلاینده، پلاستیک یا انواع مصنوعات دیگر است و فکر می‌کنیم، همین که پسماندی طبیعی باشد، دیگر محیط را آلوده نمی‌کند اما این تصور درست نیست. اینکه پسماند تر خانگی شامل باقی‌مانده غذا، پوست تخم‌مرغ، باقی‌مانده سبزی‌های پاک کرده، پوست میوه و مانند آن، ماندگاری زیادی در طبیعت ندارند و با سرعتی بسیار بیشتر از مثلا پلاستیک تجزیه می‌شوند، دلیل بر رها کردن آنها نیست. این پسماندها به چند دلیل باید تا حد امکان کم شوند:
1. پسماندهای تر حجم زیادی دارند و حمل و نقل آنها یکی از هزینه‌های اصلی شهرداری است.
2. شیرابه‌ای که از پسماندهای تر نشت می‌کند، بسیار آلاینده و سرشار از انواع میکروب‌هایی است که آب و خاک را به شدت آلوده می‌کنند.
3. این پسماندها در زمان تجزیه، علاوه بر ایجاد منظره‌ای زشت در طبیعت، بوی بدی دارند و منبع انواع میکروب‌های بیماری‌زا هستند.
راه‌های کم کردن پسماند تر
مهم‌ترین و بنیادی‌ترین راه، مصرف درست و برنامه‌ریزی شده است. باید با برنامه‌ریزی درست تا حد امکان از هدر رفت مواد غذایی و درنتیجه ایجاد پسماند تر جلوگیری کرد. اگر قرار است باقی‌مانده غذا و میوه و تفاله چای و ساقه‌های سبزی روانه سطل زباله شود، باید آب آن تا جای ممکن گرفته شود تا از ایجاد شیرابه جلوگیری شود، مثلا تفاله چای را بعد از 2 ساعت که در آبکشی ماند به سطل زباله بریزیم تا آبی همراه آن وارد پسماند نشود. در مورد بقیه اقلام هم باید تا حد امکان آب آنها گرفته شود. این کار کمک زیادی به بهداشت پسماند و کم کردن حجم آن می‌کند.
در خانه کمپوست تهیه کنیم
وقتی به این نتیجه رسیدیم که هر کدام از ما به عنوان شهروند باید به مدیریت پسماندی که تولید می‌کنیم، کمک کنیم، می‌شود دنبال راه‌هایی برای کاهش میزان پسماند گشت. یکی از راه‌های عملی برای کاهش پسماند تر و تبدیل آن به محصولی بهتر، تهیه کمپوست یا همان خاک غنی برای گلدان‌های خانه است. برای تولید کمپوست تقریبا از تمام مواد ارگانیک می‌توان استفاده کرد. کپه اولیه کمپوست نیازمند نسبت مناسبی از مواد غنی از کربن یا «قهوه‌ای» و مواد غنی از نیتروژن یا «سبز» است. مواد قهوه‌ای به موادی مثل برگ خشک، نی و چوب خشک می‌گویند و مواد سبز شامل مواد طبیعی با رنگ سبز و تازه مثل علف تازه و اغلب مواد زائد آشپزخانه‌هاست. مخلوط کردن مواد مختلف از این نوع می‌تواند کودهای کمپوستی با درصدهای متفاوتی از مواد مغذی تولید کند. گلدان سفالینی را در نظر بگیرید و آنها را گوشه حیاط یا بالکن منزل قرار بدهید. هر بار که آب پسماند تر را گرفتید، آن را داخل گلدان بریزید و با کمی خاک یا برگ‌های باغچه روی آن را بپوشانید. برای سرعت دادن به روند تهیه کمپوست، بهتر است گلدان را در محل آفتابگیر قرار دهید. درضمن بهتر است از باقی‌مانده گوشت یا مرغ استفاده نکنید چون بوی آنها هنگام تجزیه آزاردهنده است. بعد از مدتی پسماندهای تر شما به خاکی سبک و غنی برای گلدان‌ها تبدیل می‌شوند. این بازی دو سر برد است؛ هم مقدار و حجم پسماند شما کم شده و باری از دوش مدیریت شهری برداشته‌اید، هم بعد از مدتی خاکی خوب برای گلدان‌های خود خواهید داشت.
بی‌جهت نیست که به پسماند گفته‌اند «طلای کثیف» چون هر ذره آن قیمت دارد و برخلاف تصور ما هیچ بخشی از پسماند دورریختنی و بی‌مصرف نیست.