پیری است یا آلزایمر؟
هفته نامه سلامت | اخبار صفحه ۱۱ | 03 خرداد 1399 | لینک خبر: salamat.ir/d14201
تجربه فراموش کردن وسایل یا حتی کارهای مهم در طول روز، برای همه ما آشناست. این تجربه که نتیجه کاهش حافظه است، به مشکلی همهگیر تبدیل شده و دیگر نمیتوان به طور یقین تغییرات حافظه و روند فراموشی را مخصوص افراد سالمند و میانسال دانست، بلکه جوانان و حتی کودکان هم گاهی دچار مشکل کاهش حافظه میشوند. بسیاری از این نوع فراموشیها جدی نیستند. کمبود خواب، مصرف برخی داروها و حتی استرس میتواند باعث ضربه کوتاهمدت به حافظه شود ولی خوشبختانه مغز انعطافپذیر است و این شرایط را تغییر میدهد و بهبود میبخشد. در ادامه به برخی موارد کاهش سطح حافظه اشاره کردهایم.
آیا حافظه شما در حال کم شدن است؟
همه ما گاهی اوقات مواردی را فراموش میکنیم، خصوصا وقتی مشغلهمان زیاد میشود. هرچه پیرتر میشویم، این اتفاق بیشتر برایمان میافتد. از دست دادن حافظه کوتاهمدت میتواند بخشی طبیعی از دوران پیری باشد و لزوما به این معنی نیست که شما دچار زوال عقل شدهاید. هر ساله فقط 1درصد از افراد بالای 65 سال با مشکلات حافظه مرتبط با سنشان، دچار زوال عقل میشوند.
هنگامی که فراموشی مشکل ایجاد میکند
اگر از دست دادن حافظه، انجام فعالیتهای روزانه را برای شما دشوار کرده، این علامتی است که نباید از آن چشمپوشی کنید. آیا شما مواردی که به تازگی شنیدهاید، فراموش میکنید؟ آیا چند مرتبه همان سوال را میپرسید؟ آیا در طول روز بیشتر از یادداشت کردن و یادداشتهای الکترونیکی استفاده میکنید؟ اگر خودتان یا خانوادهتان فکر میکنید اینگونه هستید با پزشکتان مشورت کنید.
آیا برنامهریزی کردن و حل مساله برایتان دشوار است؟
همه ما گاهی اوقات اشتباه میکنیم. شاید ماه گذشته در نوشتن چک، خطایی مرتکب شده یا مبلغ صورتحساب را اشتباه پرداخت کرده باشید. این کارهای عادی را همه افراد انجام میدهند اما اگر واقعا نمیتوانید طبق دستور آشپزی که با آن آشنا بودهاید، غذای همیشگی را درست کنید یا پرداخت قبوض را به روشی که قبلا انجام میدادید، انجام دهید، نشانه مشکلات حافظه شماست.
برای انجام وظایف روزانه تلاش میکنید؟
آیا در استفاده از کنترل تلویزیون مشکل دارید؟ آیا نحوه تنظیم مایکروویو را فراموش میکنید؟ اگر هرازگاهی در انجام این نوع کارها به کمی کمک نیاز دارید، احتمالا هیچ مشکل نگرانکنندهای وجود ندارد اما اگر در انجام فعالیتهای منظم و روزانه که عادت به انجام آن دارید، مانند رانندگی کردن به مکانهایی که همیشه میرفتید، انجام بازیهای موردعلاقهتان یا پیدا کردن مسیر فروشگاه مواد غذایی، مشکل دارید، ممکن است نشانه مشکل جدیتر در حافظهتان باشد.
ماشین را کجا پارک کردم؟
برای اغلب افراد اتفاق افتاده که از فروشگاه بیرون بیایند و فکر کنند که ماشینشان را کجا پارک کردهاند. طبیعی است گاهی فراموش کنید ماشینتان را کجا پارک کردهاید اما اگر مرتب این اتفاق میافتد، با پزشکتان مشورت کنید. این اتفاق میتواند علامت هشداردهنده زوال عقل باشد.
کلیدتان را پیدا نمیکنید
بیشتر مواقع وقتی فراموش میکنید، کلید یا عینکتان را کجا گذاشتهاید، باید بتوانید دوباره فکر کنید، دوباره برگردید و هرچه میخواهید را پیدا کنید. اگر فکر میکنید بیشتر مواقع وسایلتان را گم میکنید و نمیتوانید فکرتان را به عقب برگردانید و آنها را پیدا کنید، نشانه مشترک مشکل حافظه بلندمدت است.
زمان را فراموش میکنید
تابهحال شده که از خواب بیدار شوید و فکر کنید «امروز چه روزی است؟» خیلی طول نمیکشد که میفهمید اما اگر اغلب بخشی از زمان یا تاریخ، فصلها یا گذشت زمان را فراموش میکنید، نشانهای از مشکل حافظه واقعی است.
چگونه به یاد بیاورم؟
اگر وارد اتاق شدید و فراموش کردید چکاری میخواستید انجام دهید، جای نگرانی نیست. برای همه ما اتفاق افتاده اما افراد مبتلا به آلزایمر بعضی اوقات فراموش میکنند که کجا هستند یا ممکن است به جایی بروند و ندانند چگونه به آنجا رفتهاند. اگر با چنین مشکلی مواجه هستید، حتما به کمک نیاز دارید.
فراموش میکنید چه میگفتید
طبیعی است که گاهی در یافتن کلمه مناسب مشکل داشته باشید یا ممکن است کلمه را اشتباه ادا کنید. نگران نباشید. افراد مبتلا به آلزایمر غالبا در گفتوگو یا نوشتن بهطور واقعی دچار مشکل میشوند. ممکن است یادآوری اسم تکراری اشیاء یا نام کسی که خوب میشناسند، برایشان دشوار باشد. اگر در به یاد آوردن اسامی، کلمات یا ادامه گفتوگویتان، دچار مشکل باشید، ممکن است نشانه از دست دادن جدیتر حافظه باشد.
از سوی دوستان و خانواده طرد شدهاید؟
آیا از دوستان، خانواده یا همکاران خود دوری میکنید؟ آیا ادامه یا پیگیری مکالمه برایتان سخت است؟ اگر مشکلات حافظه شدیدتر شود، معمولا افراد علاقهشان را به سرگرمی، رویدادهای اجتماعی و فعالیتهای دیگری که دوست داشتند، انجام دهند از دست میدهند. اگر چنین اتفاقی برایتان افتاده، وقت آن است با کسی در مورد آن صحبت کنید.
سنجش حافظه را انجام دهید
اگر خودتان قادر به تشخیص نیستید، یک پزشک میتواند به شما در تشخیص این موضوع کمک کند. او میداند آیا از دست دادن حافظه شما طبیعی است یا نه. پزشک از شما سوالاتی میپرسد و ممکن است از شما بخواهد آزمایشهایی انجام دهید. همچنین ممکن است برای درمان زوال عقل سایر مشکلات مانند عوارض جانبی دارو یا افسردگی را نیز بررسی کند.
کاری هست که بتوانم انجام دهم؟
اگر حافظه شما خوب است اما هنوز نگران هستید، میتوانید در مورد آن اقدامی انجام دهید. افرادی که وقت خود را صرف خواندن کتاب یا مجلات و حل جدول میکنند یا ذهنشان را به کاری مشغول میکنند، با احتمال کمتری به آلزایمر مبتلا میشوند. این فعالیتها میتوانند به تیزبینی ذهن شما کمک کنند. همچنین ایده خوبی است که استرستان را کاهش دهید، درست غذا بخورید و ورزش کنید.
ترجمه: مهتا زمانینیک