باورهای نادرست در تعارضات همسران
هفته نامه سلامت | اخبار صفحه ۱۵ | 19 مرداد 1398 | لینک خبر: salamat.ir/d13056
گلولههای هفتتیر اختلاف، فکرهای نادرستی است که با شلیک هر کدام از آنها به زندگی مشترک، بخشی از صمیمیت و صفای زندگی همسران آسیب میبیند و شلیک مجموع این گلولهها میتواند زندگی گرم و زنده را به زندگیای مرده و بیجان در حد طلاق عاطفی یا حتی طلاق محضری تبدیل کند. در این نوشتار، خوانندگان محترم را خلاصهوار با گلولههای این هفتتیر آشنا میکنیم:
1. ببخشم، فکر میکنه کم آوردم! یکی از نادرستترین تصورات که ممکن است پس از گذشت مدتی از زندگی مشترک در ذهن یکی از طرفین یا هر دوی آنها شکل بگیرد، این است که اگر وقت اختلافات، حق با من باشد و با این حال بهراحتی همسرم را ببخشم، در واقع خودم را کوچک کردهام؛ همسرم نیز در این صورت پررو میشود، اما این باور از نگاه دینی نادرست است چراکه از نگاه اسلام، اگر ببخشی، عزیز میشوی، نه اینکه اگر نبخشی، عزیز شوی!
رسول خدا(ص) میفرمایند:
کسی که از ستمی درمیگذرد، در عوض، خداوند در دنیا و آخرت، به وی عزت میدهد.
حضرت طی حدیثی برای تحقق 3 مطلب، سوگند یاد میکنند؛ از جمله: ... هر کس از ستمی بگذرد، خداوند بر عزت او بیفزاید.
بر شما باد گذشت کردن که عفو، جز بر عزت بنده نیفزاید، پس عفو کنید تا خداوند شما را عزیز گرداند.
2. باید تشکر کنه! همسرمان لازم است از زحمات ما تشکر کند ولی ما نباید از او توقع تشکر داشته باشیم. اینکه طرف حساب خود را همسر بدانیم و از او توقع تشکر داشته باشیم، یک باور نادرست است. ازاینرو، آنچه از لطف به همسر خود ارزانی داشتهایم، درحقیقت لطفی است که به خود کردهایم چراکه ما با لطف خود به او ثوابی از ناحیه خداوند را متوجه خود کردهایم. در این راستا توجه به روایات زیر مفید است:
امام علی(ع): «کسی که از تو سپاسگزاری نمیکند، نباید تو را نسبت به نیکی کردن، بیرغبت کند زیرا بیتردید، کسی که از آن کار تو بهرهای نمیبرد (یعنی خداوند)، از تو قدردانی میکند و از سپاسگزاری او به بیش از آن چیزی میرسی که فرد ناسپاس فروگذاشته است و خداوند، نیکوکاران را دوست میدارد.»
امام صادق(ع): «کسی که بداند آنچه کرده، به خود کرده، مردم را در سپاسگزاری، کند نمیشمرد و انتظار افزایش مودت از آنها ندارد، پس تشکر کاری را که به سود خود کردهای و آبروی خود را با آن حفظ نمودهای، از دیگران مخواه».
3. اینجوری باشم، فکر میکنه نوکرشم! کلفتشم! برخی خانمها به خدمت کردن خود به شوهرشان برچسب کلفت بودن و نوکر بودن میزنند؛ باوری نادرست که انگیزه کار کردن در خانه را کم میکند و روحیه نارضایتی از شوهر را افزایش میدهد اما آموزههای اسلامی بهجای برچسب نوکر زدن به این اقدامات، به آن رنگوبوی خدایی میزنند و این یعنی جایگزینی باور درست به جای باور نادرست. در اینباره به فرمایشات زیر توجه کنید:
رسول خدا(ص):
«هر زنی که به دست همسرش یک لیوان آب دهد، از یک سال که روزهایش را روزه و شبهایش را به قیام گذرانده باشد، برتر است!»
«هر زنی که در خانه شوهر خود، به قصد مرتب کردن آن، چیزی را جابجا کند، خداوند به او نظر (لطف) میکند و اگر خدا به کسی نظر (لطف) کند، عذابش نمیدهد.»
امام علی(ع) میفرمایند: «بهترین زنان شما، زنی است که نرمخوی و اهل مداراست؛ اگر شوهرش غضب کند، خشم نمیگیرد و از او راضی است؛ ... او خادمی از خادمان الهی است و ...»
4. همینم که هستم! یکی از باورهای نادرستی که معمولا در برخی مردها دیده میشود، این است که فکر میکنند صاحب همسرشان هستند و هر طور دلشان میخواهد، میتوانند با همسرشان برخورد کنند اما دین، نهتنها مرد را صاحب همسر نمیداند، بلکه همسر را امانتی از ناحیه خدا نزد مرد معرفی میکند. امانتداری از نظر عقل، عرف و شرع، آدابی دارد. خداوند متعال بنا بر روایت، زنان را امانتی در دست شوهرانشان قرار داده است. ازاینرو، لازم است آقایان از سلامت جسمی و روانی این امانت محافظت کنند تا سرانجام امانت را صحیح و سالم به صاحبش رد کنند.
5. مردها اینجورن؛ زنها اینجور. یکی از باورهای ضربهزننده، حکمهای ذهنی کلی و نادرستی است که هر یک از زنوشوهر به طرف مقابل خود نسبت میدهند. نمونههایی از حکموارههای نادرست همسران به همدیگر: «مردها سرد و بیعاطفهاند، زنها غیرمنطقیاند، مردها سرکوبکننده عواطف همسرانشان هستند، زنها از لحاظ شخصیتی، ضعیف هستند، مردها همیشه یکطرفه حکم میکنند، زنها همیشه کارها را خراب میکنند، مردها خودخواه هستند، زنها سیریناپذیرند و...» این حکموارهها، همان عینک بدبینی و بدفهمی است که بر چشم همسران زده شده و مبنای قضاوتهای اشتباه، موضعگیریهای نادرست و تصمیمگیریهای غلط بعدی درباره شیوه برخورد با همسر میشود. البته آشنایی با تفاوت زن و مرد کاری پسندیده است ولی قضاوت کلی بر اساس زن یا مرد بودن نادرست است.
6. رمز خوشبختی اینه! نیاز اقتصادی، یکی از 6 نیاز اصلی هر زندگیای است اما برای برخی همسران، این باور نادرست شکل میگیرد که پول، مهمترین عامل خوشبخت شدن است. البته برخی افراد به این نکته در زبان اعتراف نمیکنند اما در عمل، سراغ خرجتراشیهای افراطی، چشموهمچشمیهای اقتصادی، تشریفات و تجملات و ... میروند. این رفتار عملی سبب میشود تا زندگی کنند برای پول درآوردن، نه آنکه پول دربیاورند برای زندگی کردن.
7. رقابت، محبت میآورد! برخی همسران، زندگی مشترک را با میدان رقابت اشتباه میگیرند. آنها میپندارند هر چه از طرف مقابل بیشتر امتیاز بگیرند، برندهاند. برای نمونه، برخی خانمها میکوشند تا بتوانند به هر قیمتی که شده، تحصیل خود را ادامه دهند تا از مردشان عقب نیفتند! البته الحمدا... این باور در همه خانمها نیست ولی برخی خانمها اگر در هر زمینه عقب بیفتند، احساس میکنند چیزی از دست دادهاند! حال آنکه زن و مرد زندگی مشترکی درست کردهاند که هر کدام وظایفی مشخص دارند و باید در یک گروه باشند، نه در دو گروه رقیب.
علی صادقیسرشت
روانشناس