دو پرسش درباره تغذیه نوزاد و کودک
هفته نامه سلامت | اخبار صفحه ۱۰ | 19 مرداد 1398 | لینک خبر: salamat.ir/d13050
پرسش اول: سبزیها و میوههای ممنوعه برای کودکان کدامها هستند و تا چه سنی نباید آنها را به کودکان داد؟
پرسش دوم: تا چه سنی باید ابتدا به کودک شیر مادر و سپس غذای کمکی داد؟
دکتر ناصر کلانتری
متخصص کودکان و عضو هیاتعلمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
پاسخ اول: توصیه بر این است که به کودکان زیر 1سال سبزی اسفناج، شلغم و چغندر قند یا لبو داده نشود. این سبزیها به دلیل بالا بودن میزان نیتراتشان برای کودکان زیر 1سال مناسب نیستند.
نیترات بالا بهخصوص در کودکانی که دچار اختلال زمینهای هستند، میتواند حتی به قیمت جان آنها تمام شود اما بعد از 1سالگی مصرف این سبزیها به شرط آنکه به خوبی پخته یا بخارپز شده باشند، مشکلی ندارد. از بین میوهها هم باید از دادن میوههای حساسیتزا مانند کیوی، آناناس، هندوانه، خربزه، توتفرنگی و... به کودکان زیر 1سال خودداری کرد.
برخی میوهها هم به دلیل اینکه ممکن است خطر خفگی کودک را به دنبال داشته باشند برای کودکان زیر 1سال منع میشوند که از جمله آنها میتوان به گیلاس، آلبالو، انواع توتها، انگور و... اشاره کرد.
در صورتی که تمایل داشتید میوههای ریز غیر از آنچه حساسیتزاست به کودک بدهید، بهتر است هستههایشان را بگیرید و به خوبی آنها را له کنید تا مشکلی در بلع کودک ایجاد نکنند.
پاسخ دوم: تا پایان 1سالگی. توصیه ما این است که از بدو تولد تا پایان 6ماهگی کودک انحصارا با شیرمادر تغذیه شود. از پایان 6ماهگی تا پایان 1سالگی ابتدا شیرمادر و بعد بلافاصله غذای کمکی داده شود و از 1سالگی به بعد نخست غذای کمکی و بعد شیرمادر داده شود. غذای کمکی باید در خانه تهیه شود و دارای 3 شرط تنوع، تعادل و تناسب باشد.
تا وقتی کودک بالای 1سال غذای کمکیاش را نخورد نباید به او شیر داد زیرا در این سن غذای کمکی غذای اصلی کودک است و شیر در رده بعدی قرار دارد.
بعد از 2سالگی هم ادامه دادن شیرمادر منعی ندارد و اگر مادری با این مساله کنار بیاید و مشکلی نداشته باشد، میتواند به شیردهی خود حتی پس از 2سالگی ادامه بدهد.
خوشبختانه تاکنون هیچ عارضهای برای شیردهی طولانیمدت مادران یافت نشده و تحقیقات فعلی تمام باورهای گذشته مبنی بر اینکه شیردهی بعد از 2سالگی عوارض دارد را رد کردهاند بنابراین کودک تا زمانی که بخواهد، میتواند از شیرمادر بهرهمند شود.
درمجموع شیردادن و شیرخوردن فرایندی دوطرفه است و حتما باید هم مادر و هم فرزند به ادامه این فرایند راضی باشند بنابراین اگر مادری پس از ۲سالگی فرزندش تمایلی به شیر دادن نداشت، هیچ اصراری به ادامه این کار نیست، همانطور که نمیتوان کودک را پس از ۲سالگی وادار به خوردن شیرمادر کرد.
نکته دیگر اینکه کودکان باید تا ۵سالگی روزی ۵وعده غذا بخورند و میانوعده برای کودکان در این سنین معنا ندارد زیرا در میانوعدهها معمولا به کودکان شیر و بیسکویت یا کیک و میوه و... میدهند، در حالی که کودک باید ۵وعده غذای اصلی بخورد زیرا معده او کوچک و نیازش به اندازه بزرگسالان زیاد است.
به عنوان مثال یک فرد بالغ به ۱۸۰۰ کالری انرژی نیاز دارد، در حالی که یک کودک 5/2ساله هم همین میزان انرژی میخواهد که نمیتواند این میزان انرژی را در ۳وعده غذای اصلی تامین کند. از اینرو، توصیه ما این است کودکان ۵وعده غذای اصلی بخورند تا نیازشان به کالری تامین شود.